Testler

YOĞUNLUK (ρ)

Yoğunluk;bir maddenin kütlesinin(m)  hacmine(V) oranı olup,kg/m3,kg/dm3 veya  kg/L  olarak ifade   edilir. Yoğunluk , polimer  zincirinin dallanmasına  bağlıdır. Polimer  zincirindeki   dallanma arttıkça,kristalleşme   azalacak  ve  buna  paralel  olarak  yoğunluk  azalacaktır. Yoğunluk  arttıkça viskozite artacak ve geçirgenlik azalacaktır.Buna bağlı olarak  da oluşan  yapının  sertliği artacaktır. Yoğunluk düştükçe,viskozite azalacak ve kırılganlık artacaktır. Malzemenin birim hacmindeki ağırlığının tespit edilmesi için hassas terazi ile numune önce havada  sonra sıvı içerisinde tartılarak yoğunluğu bulunur.

HİDROSTATİK BASINÇ

Termoplâstik boruların sabit sıcaklıkta, sabit iç su basıncına mukavetinin tayini için kullanılır.Boruların 20 ve 80 oC’de basınç altında dayanma performansı ölçülür.20 oC’deki su içinde 100 h,80 oC’deki su içinde 165 h süreyle standartta belirtilen formüle göre basınç verilir.Bu şartlarda yapılan testlerin sonucunda numunede hasar olmamalıdır.

PİGMENT DAĞILIMI

Karbon siyahına etki eden faktörler pigment dağılımı içinde geçerlidir.Pigmentlerin homojen dağılmaması durumunda da bozulmalar gözlerin.Mavi ve sarı pigmentler UV stabilizatörü davranışı göstermemesi  nedeniyle malzemeye ayrıca UV stabilizatörü katılmalıdır.

OKSİDASYON İNDÜKSİYON SÜRESİNİN TAYİNİ (OIT)

Polietilen malzemedeki antioksidan katkının yüksek sıcaklık ortamında oksijen ile malzemenin oksidasyona uğramasını önlediği süredir. Bu deney,malzemenin ne kadar iyi stabilize olduğunun ölçüsüdür.malzeme iyi stabilize hale gelmezse kaynak,ekstrüzyon veya yüksek sıcaklık uygulamalarında bozulmaya başlar.Buna paralel olarakda borunun ömrü azalacaktır.

MFR DENEYİ

Belirli sıcaklık ve  yükleme şartlarında, erimiş  termoplâstik  malzemelerin  kütlesel akış hızının  (MFR)  belirlenmesidir.  Yani kütle ölçme   metodudur.

                   

MFR , deney  sıcaklığı  ve  basıncındaki  erimiş kütle    yoğunluğu    bilindiği   takdirde  MVR  ölçümlerinden  tayin   edilebilir . (MVR: hacimsel  akış  hızı) Prensip olarak reolojik özellikleri ölçme  süresince  hidroliz, yoğunlaşma veya çapraz bağlanma gibi olaylardan etkilenen termoplâstiklere uygulanabilir.

MFR değeri,polimer zincirlerinin kısa yada uzun olmasına bağlıdır.Kısa olan zincirlerde bağlar birbiri içerisine karışması daha kolaydır.Bu özelliğinden dolayı akma hızı uzun zincirlilere göre daha fazladır. MFR’in SI birimi  dg/dakika olarak kabul edilir.Günümüzde kabul gören birim ise 10 dakikadaki gramdır (g/10dakika).

 Erime akış indisi, molekül ağırlığı ile yakından alakalıdır. Erime akış indisi ile molekül ağırlığı birbirine ters orantılıdır. Bir malzemenin Erime akış indisi yüksek ise yoğunluğu düşüktür. Erime akış indisi yüksek ise malzemenin sertlik derecesi artar. 

Polietilen hammaddesinin yoğunluğu ne kadar artar ise; Malzemenin yoğunluğu, kırılganlığı,  yumuşama ve erime sıcaklığı, çekme gerilimi o kadar artar.

KOPMA MUKAVEMETİ

Termoplastik ve profil boruların uzunluğu boyunca kısa süreli çekme özelliklerinin ve;

  • Akmada veya maksimum yükteki çekme gerilmesi
  • Kopma uzamasının tayinini kapsar.

Bütün termoplastik borulara uygulanır. Çekme özellikleri deneyi, boru imalatında kullanılan malzemenin özelliklerini tayin etmek için kullanılır.Yani malzemenin mekanik özelliklerinin,malzemenin kuvvet karşısında davranışı incelenir ve kopma mukavemeti belirlenir.

Borunun yapıldığı malzemeye ve borunun çapına bağlı olarak borunun uzunluğu boyunca uygun bir kalıpla kesilerek veya frezede işlenerek önceden belirtilen şekil ve boyutta deney parçalara hazırlanır.

KARBON SİYAHI MİKTARI

Numune içine UV ışınlarına karşı mukavemet kazandırmak için rafineri ortamında homojen olarak ilave edilen karbon miktarının % olarak tespit etmek amacı ile kullanılır.Yani karbon siyahı hem renklendirici, hemde UV stabilizatörü olarak kullanılır.Yer üstü uygulamalarında güneş ışığına maruz kalan borularda UV radyasyonuna karşı çok etkin bir koruma sağlar.Bu etkin koruma malzeme içindeki karbon miktarına bağlıdır.

KARBON SİYAHI DAĞILIMI

Karbon siyahı ürün içerisinde homojen dağılması gerekir. Homojen bir dağılım olmazsa ürün içerisinde ki bazı bölgeler ısı,güneş radyasyonu gibi çevresel  şartlardan etkileneceklerdir.Etkilenen bu kısımlar ürünün diğer bölgelerinden daha zayıf olacak ve hızlı bir şekilde bozulmaya başlayacaktır.Ürün gevrekleşir ve çatlama başlar.Bu yüzden ürün içerisinde karbon siyahının dağılımı çok önemlidir.

KATKI ÖLÇÜM / KÜL TESTİ

Belli bir süre,belli sıcaklıktaki fırında yakılarak bekletilen numunenin içindeki plastik miktarı ortamdan uzaklaştırılır ve sabit tartıma getirilir.kül miktarı % olarak hesaplanarak malzemenin içindeki katkı miktarı ve türü belirlenir.

Kül fırınında ISO 3451 standardınca ürünün içerdiği dolgu/takviye oranı da belirlenebilir. Malzemenin içerdiği dolgu/takviye oranı mekanik özellikler başta olmak üzere tüm özelliklerini etkiler.

NEM TAYİNİ

Polimerlerin ve içinde nem barındırabilen malzemelerin içerisindeki nemin % olarak tespitinin yapılması.

BÜKME TESTLERİ

Bükme testi, borularda bükülme ile kırılma ve çatlakların oluşup oluşmadığını test etmek için yapılan metoddur.

DARBE TESTLERİ

Plastik boruların ve kanal sistemlerinin çevresine kademeli olarak uygulanan dış darbeye karşı mukavemetin tayininde yapılır.

ÇEMBER HALKA RİJİTLİĞİ

Plastik Boruların dış yüklere karşı dayanımının belirlendiği bir testtir. Borulara belirli bir hızda % 3 iç çap deformasyonu uygulanır. Uygulanan kuvvet değeri standartlarda belirtilen formülasyonda kullanılarak SN ( Nominal Stiffness ) değeri kN/m2 birimi ile bulunur.